We willen allemaal diverser worden… de vraag is alleen hoe

Boerenkool met halal worst… even voorstellen

De redactie van de Erfgoedstem gaat de komende maanden op onderzoek uit naar culturele diversiteit in de gebouwde erfgoedsector. Aan de hand van brieven nemen reporters Mina en Alma de lezers mee in hun zoektocht.

Amsterdam, 30 juni 2022

Beste Mina,

Met deze laatste brief sluit ik onze brievenreeks af. Ik wil je graag nog vertellen over het praatje dat ik laatst mocht houden bij een bijeenkomst van de Federatie Grote Monumentengemeenten (FMG). Ik gaf de monumentenambtenaren die daar aanwezig waren de boodschap mee dat er nog heleboel werk en inzet zal moeten worden getoond wanneer wij de sector meer cultureel divers willen maken.

Toen ik na afloop met een aantal ambtenaren sprak, vond ik mijn boodschap toch een beetje misplaatst. Ze vertelden me dat ze er vaak alleen voor stonden in hun gemeente en dat ze hun handen vol hadden aan alle gemeentelijke monumenten die er waren. En dan had ik ze een half uur eerder tijdens mijn praatje nog verteld dat ze zich meer moesten inzetten voor het thema diversiteit… ik weet niet zeker of ik deze taak op het bordje van de gemeenteambtenaar kan schuiven. 

Aan het begin van onze brievenreeks schreef ik je: de gebouwde erfgoedsector is nogal oud en wit. Ideeën over wat erfgoed is en wat het zou moeten zijn, worden denk ik nog vaak bepaald door een eenzijdige groep. Was ik juist? Tijdens de FMG-bijeenkomst merkte ik dat ik toch aardig in de goede richting zat. Ik was opgelucht om een paar ambtenaren van mijn eigen leeftijd te ontdekken. Het overgrote deel was oud en 99 procent was wit.

Wij stellen onszelf al maanden opnieuw en opnieuw dezelfde vraag: hoe brengen we daar verandering in? Ik denk dat we nu kunnen concluderen dat de monumentensector graag cultureel diverser wil worden. Erfgoed zou immers van iedereen moeten zijn, dus ook van mensen zonder stamppot-etende voorouders. Maar tegelijkertijd vindt onze sector het onderwerp erg lastig. De mensen die wij interviewden leken het vaak moeilijk te vinden onze vragen te beantwoorden. En ook vanuit het publiek kregen we weinig reactie.

Als je echt divers wil worden, zul je je daar als organisatie keihard voor moeten inzetten. Het gaat niet vanzelf. We merken dat ‘diversiteit en inclusie’ overal in beleid genoemd wordt, dat er volop tentoonstellingen over het slavernijverleden worden gehouden, we zien projecten waarbij samengewerkt wordt met vluchtingen, een cursus over het toegankelijk maken van je collectie, vacatures die via ‘andere’ kanalen worden gedeeld… Allemaal goede initiatieven, maar werken ze ook? Maken deze acties de gebouwde erfgoedsector werkelijk cultureel diverser? Daar konden de geïnterviewden ons eigenlijk geen antwoord op geven. 

Cultureel divers worden kost veel tijd en energie. En dat is zeker lastig wanneer je een gemeenteambtenaar bent die in zijn eentje voor het monumentenbeleid moet zorgen. Echter, als je wél de tijd en het geld hebt, ga dan proactief op zoek naar je doelgroep, ga met ze in gesprek, betrek ze. Ze komen namelijk niet vanzelf. 

Er zal tijd nodig zijn om onze sector werkelijk cultureel diverser te maken. Langzamerhand verlaten de babyboomers hun posten en komt er ruimte voor de jonge en cultureel diverse generatie. Dan zal de wal het schip vanzelf keren. 

Groet,

Alma