Zodenhuisproject: reconstructie van boerderij uit 700 n. Chr.

Rijksuniversiteit Groningen en Yeb Hettinga Museum reconstrueren een gebouw van graszoden, zoals bekend uit het terpengebied rond 700 n.Chr.

In het najaar van 2012 bouwt het Groninger Instituut voor Archeologie, van de Rijksuniversiteit Groningen, de eerste reconstructie van een Oud-Fries zodenhuis. Het betreft een boerderijgebouw met stal zoals die in ongeveer 700 n.Chr. in het terpengebied te vinden moet zijn geweest. De reconstructie is gebaseerd op nieuw archeologisch onderzoek naar zodenhuizen uit Friesland en Groningen. Bijzonder aan het experiment is dat de muren van graszoden, die bijna 1 m dik zijn, dakdragend worden. Archeologen hebben lang aangenomen dat dat niet mogelijk is. Het gebouw meet 4,5 x 15 m binnenwerks en wordt ongeveer 4,5 m hoog.

Yeb Hettinga Museum
De reconstructie van een vroegmiddeleeuws zodenhuis in een initiatief van de Yeb Hettinga Skoalle in Firdgum (Camstrawei 18), Noordwest-Friesland. Het zodenhuis wordt gebouwd voor de deur van dit pittoreske plattelandsmuseum en zal onderdeel uitmaken van een nieuwe expositie over de geschiedenis van deze bijzondere agrarische terpnederzetting. In het voorjaar van 2013 wordt het gebouw feestelijk geopend en zendt Omrop Fryslân een documentaire over het project uit op Nederland 2 (Fryslân Dok).

Plaggenhut versus zodenhuis
Het gebruik van zoden als bouwmateriaal was in het vroegmiddeleeuwse terpengebied eeuwenlang de belangrijkste bouwwijze. Dit heeft onder andere te maken met het volledig ontbreken van bouwhout voorafgaand aan de bedijking van dit kustgebied. In de economische hoogtijdagen van welvarende terpdorpen, zoals Hallum en Wijnaldum, was het zelfs de énige bouwvorm. Hoewel we het gebruik van zoden (plaggen) meestal associëren met armoedige veenarbeiders van ongeveer 1900, woonde in de vroede middeleeuwen waarschijnlijk ook de rijke elite in zodenhuizen. Bestaande gebouwen op IJsland laten zien dat zodenboerderijen ook heel luxe en comfortabel kunnen zijn geweest.
Activiteiten
Tijdens en na de bouw van het zodenhuis worden geregeld publieksactiviteiten georganiseerd. Een overzicht hiervan vind je in de agenda.

Zodenhuisproject