Draagconstructie van plafond verrot, gevaar voor bezoekers
De Sint-Corneliuskerk in het Zuid-Limburgse Borgharen is met onmiddellijke ingang gesloten. Pastoor Paul Horsch heeft dit besluit genomen nadat bleek dat de houten draagconstructie van het plafond ernstig is aangetast door houtrot.
Volgens de pastoor komen er nu al bakstenen naar beneden. ”Straks breekt er iets door, en dan komt er zeker méér dan een baksteen naar beneden. Veel meer,” vertelt hij aan L1 Nieuws. ”Er moeten geen mensen in de kerk zitten als er dingen gebeuren die we niet willen.”
Monumentale status biedt geen bescherming tegen verval
De kerk, gebouwd in de late negentiende eeuw, is een gemeentelijk monument. Diverse onderdelen zoals de klok, het doopvont en grafstenen hebben zelfs de status van rijksmonument. Toch is de bouwkundige staat van het gebouw slecht.
De afgelopen maanden vielen er al bakstenen van de kerktoren, waarvan er één vlak naast de auto van de pastoor belandde. Recent onderzoek door de Monumentenwacht Limburg, deels uitgevoerd met drones, bracht aan het licht dat ook binnenin het gebouw de situatie zorgwekkend is.
”Op twee plekken in de kerk zitten houten spanten die over een meter lengte volledig verrot en gespleten zijn,” aldus Horsch. Omdat deze balken het plafond dragen, is de veiligheid in het geding.
Toekomst van de kerk onzeker
De kerk stond al op de nominatie om op 1 januari 2026 te sluiten vanwege teruglopende bezoekersaantallen. Maar ook zonder sluiting dreigt het gebouw nu in te storten, en restauratie is kostbaar. Wat er met het gebouw gaat gebeuren, is nog onbekend.
Voor nu verplaatst de pastoor de vieringen naar de kerk in het nabijgelegen Itteren, drie kilometer verderop. Hij vangt daarnaast gelovigen op die geschokt zijn door het nieuws. ”Er zijn mensen hier gedoopt, getrouwd en sommigen komen elk weekend. Het raakt hen diep.”
Slechte staat erfgoed Limburg breder probleem
De situatie in Borgharen staat niet op zichzelf. Begin april meldde L1 Nieuws dat 13 procent van de monumentale gebouwen in Limburg in matige tot slechte staat verkeert. In totaal gaat het om 650 rijks- en gemeentelijke monumenten.
Op 16 maart stortte nog de Wilhelminatoren in Valkenburg in, een rijksmonument uit 1906. De Onderzoeksraad voor Veiligheid doet momenteel onderzoek naar de oorzaak van die instorting.
Volgens Jan van Susante van Erfgoedvereniging Heemschut leeft er een misverstand over monumentenzorg: ”Veel mensen denken dat monumenten regelmatig worden gekeurd zoals bij een apk, maar dat is niet het geval. Noch bij de bouw noch tijdens het bestaan is er systematisch toezicht van de overheid.”