Culturele instellingen hebben een schat aan informatie in huis en maken deze informatie steeds vaker digitaal beschikbaar. Deze data kunnen door iedereen gebruikt worden, bijvoorbeeld om toepassingen zoals apps te maken. Op opencultuurdata.nl vind je een overzicht van culturele datasets. De Erfgoedstem licht een aantal sets uit. Deze week: historische kaarten van Holland en Utrecht van de Universiteitsbibliotheek Utrecht. De in totaal 111 gedigitaliseerde kaarten van Holland en 12 kaarten van Utrecht bieden een treffend beeld van de cartografische en geografische ontwikkeling van het Nederlandse economische kerngebied.
Cartografen zijn net mensen. Ze maken wel eens een fout en ze kijken graag bij elkaar af. In de 16de eeuw was dat niet anders. In 1595 publiceerde de Antwerpenaar Filips Galle een kaartje van het gewest Holland voor de zakatlas Epitome, een verkleinde versie van de befaamde wereldatlas van Abraham Ortelius. Op het, weliswaar fraai gegraveerde, kaartje stroomt de Vecht van Utrecht naar Amsterdam in plaats van naar Muiden. Voorts ontbreekt het Zuid-Hollandse eiland Putten in zijn geheel. Enkele jaren later, in 1601, bracht een andere Antwerpenaar – Johannes Keerbergen – een concurrerende zakatlas op de markt. Keerbergen maakte hiervoor onder andere een getrouwe kopie van het kaartje van Holland. Zó getrouw, dat zelfs de fouten van de Vecht en het eiland Putten werden overgenomen! Vele andere voorbeelden van dergelijk kopieergedrag treft men aan in de collectie Kaarten van Holland en Utrecht op de website Gedigitaliseerde kaarten/Digitized maps. Hier toont de Universiteitsbibliotheek Utrecht ruim 120 uit een particuliere schenking verkregen kaarten van de provincies Holland en Utrecht uit de periode 1558-1882. De gedrukte kaarten bieden een treffend overzicht van de cartografische en geografische ontwikkeling van het Nederlandse economische kerngebied.