Stappenplan Warmtevisie voor historische centra

Openliggende straat in de historische binnenstad van Amsterdam
Bijdrage vanuit Routekaart Duurzaam Erfgoed

De WarmteTransitieMakers, De Groene Grachten en Arcadis | Over Morgen hebben in opdracht van de RCE onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor de warmtetransitie in historische binnensteden. Hierbij zijn acht historische centra onderzocht, waaronder die van Middelburg, Amersfoort en Kampen.  

In de acht historische centra is onderzocht:

  • welke warmte-alternatieven geschikt zijn, naast duurzaam gas, om historische centra aardgasvrij te maken;
  • welke clusters er zijn te onderscheiden in historische wijken van gemeenten en welke warmte-alternatieven hier goed bij passen;
  • hoe een stappenplan eruitziet om te komen tot een Warmtetransitievisie voor historische binnensteden/wijken;
  • welke hindernissen er te nemen zijn bij het realiseren van aardgasvrije historische centra/wijken; 
  • wat de eerste stappen zijn richting het Wijkuitvoeringsplan voor de historische kern.
Voorbeeld opbouw technieken kaart Maastricht

Verkenning van alternatieve warmtetechnieken

Het onderzoek biedt aanknopingspunten voor een methodische aanpak bij de verkenning van alternatieve warmtetechnieken. De focus ligt daarbij op het bundelen van logische groepen gebouwen en (typen) gebruik binnen het historische stadsweefsel, zodat bijvoorbeeld collectieve maatregelen mogelijk worden. Het onderzoek heeft geleid tot een stappenplan en een praktisch instrumentarium dat gemeenten moet inspireren om in hun geactualiseerde Warmteprogramma’s (2026) ambitieus in te zetten op waardevolle erfgoedgebieden zoals historische centra.

Complexe opgave

Een historisch centrum onderscheidt zich van andere wijken en buurten binnen een gemeente, onder andere door de verschillende soorten bebouwing en een hoge monumentendichtheid. Daarnaast is er in deze gebieden sprake van intensief gebruik van de openbare ruimte, een volle ondergrond met leidingen en archeologie in de bodem, en in meer of mindere mate aanwezige historische waterstructuren. Dat maakt de opgave hier complex(er).

Download hier het stappenplan voor een ambtelijke visie.