De Batavia, de grootste reconstructie van een 17e-eeuws schip ter wereld, wordt dit najaar definitief aan land gebracht. Het schip vertrekt in september naar Amsterdam om in een speciaal ontworpen stalen draagconstructie gezet te worden. Begin oktober keert het terug naar Lelystad, waar het op het terrein van Museum Batavialand wordt geplaatst. Deze operatie is noodzakelijk voor het behoud van het 56 meter lange en 650 ton zware vaartuig, en vormt de eerste zichtbare stap in de vernieuwing van Museum Batavialand.
De Batavia heeft vanwege zijn conditie groot onderhoud nodig. Om dit goed te kunnen uitvoeren, wordt het schip aan land gebracht, waar het hout aan de lucht kan drogen en het onderhoud beter kan plaatsvinden. Zo blijft het schip behouden voor toekomstige generaties. De verplaatsing van een houten vaartuig van deze omvang is uniek en vraagt om een uitgebreide voorbereiding en uiterste precisie. Het schip is daarom na 30 augustus, vanwege de laatste voorbereidende werkzaamheden, tijdelijk niet meer te bezoeken.
Naar Amsterdam
Op 19 september is de laatste reis van de Batavia gepland. Met masten en al wordt het schip in ongeveer acht uur door sleepboten naar Amsterdam gebracht. In een droogdok van Damen Shiprepair wordt het in een speciaal ontworpen stalen draagconstructie geplaatst. Deze ‘stoel’ is 40 meter lang, weegt ruim 87 ton en staat op een afgezonken ponton. Door het waterpeil gecontroleerd te verlagen, komt de Batavia nauwkeurig in de stoel te rusten.
Zwaar transport
Vervolgens keert het schip in de stoel op het ponton terug naar Lelystad, waar het rond 1 oktober wordt verwacht. Op 2 oktober zal de Batavia met een computergestuurd transportvoertuig (SPMT) van het ponton worden gereden en op het museumterrein worden geplaatst. Op zijn nieuwe locatie komt het schip ruim acht meter hoger te staan dan nu. Wanneer de Batavia na de verplaatsing weer toegankelijk is voor bezoekers, wordt later bekendgemaakt.
De genoemde data zijn onder voorbehoud. Weersomstandigheden, de waterstand op het Markermeer en de planning van het droogdok kunnen van invloed zijn op het tijdschema.
Een iconisch schip
De Batavia is een nauwkeurige reconstructie van het roemruchte houten VOC-vrachtschip ‘Batavia’ uit 1628. Het werd tussen 1985 en 1995 in Lelystad op een zo authentiek mogelijke wijze door scheepsbouwmeester Willem Vos gebouwd. Ruim 600 jongeren werkten er tijdens hun vakopleiding aan mee.
Op 7 april 1995 doopte koningin Beatrix het schip. Hierna was het tijdens SAIL Amsterdam in de hoofdstad te zien. Vervolgens groeide de Batavia uit tot een nationaal en zelfs internationaal icoon, onder meer door zijn aanwezigheid bij de Olympische Spelen van Sydney in 2000. Het schip is in al deze jaren door ruim vijf miljoen mensen bezocht.
Museum Batavialand wordt vernieuwd
In het nieuwe Museum Batavialand zijn straks de werf, het schip en de tentoonstellingen op één locatie samengebracht. Ook vinden nieuwbouw en renovatie plaats in opdracht van het Rijk, de provincie, de gemeente en het museum. Het vernieuwde Museum Batavialand opent naar verwachting eind 2028.