Historische buitenplaatsen hebben veel te bieden als het gaat om duurzaamheid. Van extensief groenbeheer tot onbespoten fruit uit eigen boomgaarden en van meubels die generaties meegaan tot bewust omgaan met energie. Tijdens de Klimaatweek (2 t/m 8 november) laat de Vereniging van Particuliere Historische Buitenplaatsen (VPHB) zien hoe eeuwenoude gewoonten aansluiten bij actuele duurzaamheidsvraagstukken.
Eugène van Bouwdijk Bastiaanse, voorzitter van de VPHB: “Op veel buitenplaatsen draagt extensief beheer bij aan biodiversiteit, dat is voor het publiek zichtbaar door bijvoorbeeld ruimte te bieden aan stinzenplanten en dieren en het onderhoud van de bossen en parken rondom de buitenplaats. Minder direct zichtbaar is de zoektocht van eigenaren naar manieren om historische gebouwen te verduurzamen, zoals het benutten van warmte uit grachtwater. Dat vraagt om maatwerk, met respect voor de monumentale waarden. Ook willen we de waterschappen vragen om bij hun waterbeheer nadrukkelijk rekening te houden met monumentaal groen. Door droogte en hevige neerslag staan historische tuinen, oude bomen en parken onder druk. Goed waterbeheer moet daarom ook recht doen aan de cultuurhistorische en ecologische waarde van deze bijzondere landschappen.”
Monumentaal groen vraagt om passend waterbeheer
Historische buitenplaatsen zijn kwetsbaar voor de gevolgen van klimaatverandering. Langdurige droogte kan leiden tot dalende grondwaterstanden, verdrogende monumentale bomen en schade aan historische lanen, tuinen en waterpartijen. Ook hevige neerslag stelt het beheer voor uitdagingen. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed benoemt verdroging van historische tuinen, parken en groenaanleg als een van de belangrijkste klimaatrisico’s voor cultureel erfgoed.
De VPHB roept waterschappen op om de cultuurhistorische en ecologische waarde van buitenplaatsen nadrukkelijk mee te wegen bij besluiten over grondwaterstanden, waterpeilen en waterafvoer. Door eigenaren en erfgoeddeskundigen vroegtijdig bij plannen te betrekken, kunnen waterbeheer en het behoud van monumentaal groen beter op elkaar worden afgestemd. Zo blijft dit levende erfgoed ook voor toekomstige generaties behouden.
Over de VPHB
De Vereniging van Particuliere Historische Buitenplaatsen (VPHB) zet zich in voor het behoud van historische buitenplaatsen als cultureel erfgoed, zowel materieel als immaterieel, zodat ze op lange termijn behouden blijven. Van de 570 historische buitenplaatsen in Nederland is ruim de helft in particuliere handen en wordt doorgaans bewoond door de eigenaar. Als belangrijkste belangenvereniging voor deze particuliere eigenaren speelt de VPHB een centrale rol in het behoud, beheer en de zichtbaarheid van dit unieke erfgoed.