Onthulling gevelstenen Kroon- en Ritterlantaarn

Op 12 februari zal wethouder Boudewijn Oranje van stadsdeel Centrum twee nieuwe gevelstenen onthullen in de muur van het gemeentelijke DIVV-pand aan de Nieuwe Uilenburger-straat. In het kader van Amsterdam 2013 en 400 jaar Grachten werden de stenen door de bekende kunstenaar Hans ’t Mannetje gehakt op initiatief van de Stichting Heijmeijer van Heemstede. De plaatsing markeert het heugelijke feit dat eind 2013 alle hoofdgrachten en enkele radiaalgrachten en pleinen vrijwel geheel zijn voorzien van de nieuwe verlichting.

In 1883 verscheen de speciaal voor de Amsterdamse grachten ontworpen Kroonlantaarn in het straatbeeld. In 1898 zag een ander type grachtenlantaarn het licht: de Ritterlantaarn, met een voor die tijd revolutionaire vorm en lichttechniek. In de jaren zeventig van de twintigste eeuw werd deze lantaarn gemoderniseerd tot de lantaarn die jarenlang het straatbeeld heeft bepaald.

Eind jaren negentig van de 20ste eeuw keerden er op initiatief van Walther Schoonenberg van de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad (VVAB) Kroonlantaarns terug in het stadsbeeld, namelijk op de Westermarkt. Echt fraai waren deze exemplaren niet. Dit bracht Dorothy Beynes Heijmeijer van Heemstede, voorzitter van haar gelijknamige stichting, op het idee om een actie voor de terugkeer van de Kroonlantaarn in de hele binnenstad op te zetten, temeer omdat de daarbij passende originele palen uit 1883 nog steeds in gebruik waren en de gemeente daarop nieuwe lantaarns wilde installeren. Zij richtte samen met Schoonenberg het Amsterdams Kroonlantaarn Comité op met Jos Brink en Geert Mak als belangrijke ondersteuners.

In de periode 2002-2006 leidt een en ander onder de bezielende leiding van stadsdeelwethouder Openbare Ruimte Guido Frankfurther tot de volledige herontwikkeling van zowel de Kroonlantaarn als de Ritterlantaarn. Beide lantaarns werden in het DIVV-gebouw aan de Uilenburgerstraat uitontwikkeld tot prachtige, authentieke lantaarns, die met een dubbele lichtopbrengst tegen de helft van de energiekosten, volledig zijn aangepast aan de eisen van de 21ste eeuw. Na politieke besluitvorming in 2005 werden vanaf 2006 alle bestaande grachtenlantaarns vervangen door nieuwe Kroon- en Ritterlantaarns. Dit proces van vervanging is nu grotendeels voltooid.

Het project kwam tot stand met bijdragen van de Stichting Heijmeijer van Heemstede, DIVV, de Stichting Amsterdam 2013 en stadsdeel Centrum.

Persbericht Stichting Heijmeijer van Heemstede