Start restauratie park Kasteel de Haar

Kasteel de Haar, Haarzuilens Foto: Gijsevers

Kasteel de Haar start 16 februari met het sluitstuk van de grootschalige park- en tuinrestauratie. Het park van Kasteel de Haar is 100 jaar geleden onder leiding van de tuinarchitect Henri Copijn aangelegd. Het is bijzonder vanwege de gekozen eclectische verschijningsvorm met zowel geometrische patronen als delen in landschapsstijl. Het sluit geheel aan bij de ideeënwereld van de toenmalige opdrachtgever baron Van Zuylen van Nijelvelt en zijn architect Pierre Cuypers. De restauratie van het park draagt bij aan het totaalbeeld van kasteel, collectie, park & tuinen als ‘Gesamtkunstwerk’. In 2015 worden het Grote Cour (het voorplein van het kasteel), het Kleine Cour, de Menagerie (letterlijk: Dierentuin) en een deel van het entreegebied  gerestaureerd. Het kappen van 120 populieren vanaf 16 februari vormt het startschot van de grootse restauratie. De restauratie is naast een genereuze bijdrage van het VSBfonds mede mogelijk gemaakt Stichting Dioraphte, het Prins Bernhard Cultuurfonds, het fonds Erfgoedparels van de Provincie Utrecht en eigen bijdragen van Stichting Kasteel de Haar.

Kasteel de Haar is het grootste en meest luxueuze kasteel van Nederland en behoort tot de internationale top van historische buitenplaatsen. Het kasteel zelf, maar ook het park en de tuinen zijn een Rijksmonument. In 2001 ontwikkelde landschapsarchitect Michael R. van Gessel een masterplan voor de restauratie het park en de tuinen van Kasteel de Haar. Uitgangspunt vormde de kaart van H. Copijn uit 1909 en de kaart van P.J.H. Cuypers uit 1896. Nadat de benodigde fondsen waren geworden werd 10 jaar geleden gestart met de restauratie. Tussen 2005 en 2014 zijn onder meer de Romeinse Tuin, de Rozentuin, de Buxustuin, het Hertenkamp, het landschapspark Limburg en het Kerkeiland gerestaureerd. In 2015 worden het Grote Cour (het voorplein van het kasteel), het Kleine Cour, de Menagerie (letterlijk: Dierentuin ) en een deel van het entreegebied  gerestaureerd. Na afronding van het sluitstuk van deze grootse parkrestauratie beschikt de Provincie Utrecht over een voor Nederland uniek monument.

Populieren kap
Op 16 februari start de grootse parkrestauratie met de kap van 120 populieren in het entreegebied van Kasteel de Haar, grenzend aan de Rijndijk. De populieren zijn kaprijp en worden met behulp van een hoogwerker weggehaald. Eerst wordt de kroon ingenomen, waarna de boom, waar inmiddels slechts een staak van over is, geveld wordt. Deze kap is een buitengewoon ingewikkeld proces, omdat er veel aandacht nodig is voor het sparen van omliggende bomen zoals de eiken aan de Rijndijk en waardevolle bomen in bestaande bos op het terrein van Kasteel de Haar. De Stichting heeft een vakbekwaam bedrijf in de arm genomen met veel ervaring op dit vlak om deze klus uit te voeren.

De populieren dateren uit de jaren vijftig. In die periode werd het beheer van buitenplaatsen steeds kostbaarder. De verkoop van het hout van populieren voor de productie van papier, klompen en lucifers leverde in die tijd veel op. Vroeger was het zelfs zo dat als een boer een kind kreeg, de boer populieren platte langs de sloten. Zodra het kind 25 jaar was, waren de populieren kaprijp en met de opbrengst kon het huwelijk betaald worden.
Ook de rentmeester van Kasteel de Haar  plantte in jaren vijftig populieren met als doel om er na 25 jaar opbrengsten uit te halen. Echter, op het moment dat de populieren kaprijp waren, lagen de kosten voor het oogsten aanzienlijk hoger dan de opbrengst. Idee was om de populieren te laten staan tot houtprijs weer zou gaan stijgen, maar dat gebeurde niet. Inmiddels is het vanuit veiligheidsoverwegingen noodzakelijk om tot kap over te gaan. Daarnaast heeft de Gemeente Utrecht een dringend verzoek gedaan op Kasteel de Haar om de populieren te kappen. De eiken aan de Rijndijk die de gemeente heeft geplant, komen onvoldoende tot volledige groei door de populieren.

De parkrestauratie is mede mogelijk gemaakt door:
VSB fonds, Stichting Dioraphte, Prins Bernhard Cultuurfonds, Provincie Utrecht (Erfgoedparels) en Stichting Kasteel de Haar.

Persbericht Kasteel de Haar