Het Cultuurfonds heeft binnen tien maanden tijd de volledige 6 miljoen euro van de Cultuurfondslening uitgeleend aan acht culturele instellingen. “Dit succes bevestigt wat wij al langer zien: de culturele sector wil investeren en vernieuwen, maar heeft onvoldoende toegang tot passend kapitaal”, vertelt Cathelijne Broers, directeur van het Cultuurfonds. Het Cultuurfonds kondigt vandaag aan het budget van de Cultuurfondslening te willen verhogen en zoekt partners om mee te investeren.
De unieke Cultuurfondslening werd eind 2025 gelanceerd en biedt instellingen een lening aan vanaf 500.000 euro tegen 1,5% rente, met een looptijd van 5 tot 20 jaar. Bij andere leningenverstrekkers ligt dat percentage stukken hoger. Het fonds is revolverend opgezet, wat betekent dat elke euro die een instelling aflost, inclusief rente, opnieuw wordt uitgeleend. Met looptijden van 5 tot 20 jaar, en gemiddeld zo’n 10 jaar per lening, wordt iedere euro over een periode van 20 jaar 2 tot 3 keer opnieuw geïnvesteerd. Broers: “Het is een echte impactinvestering. Elke terugbetaalde euro zetten we direct opnieuw in voor een volgend project. Zo blijft hetzelfde kapitaal decennialang rondgaan in de sector en versterkt het keer op keer nieuwe plannen.”
De enorme interesse vanuit de culturele instellingen overtrof alle verwachtingen. Broers: “Tien maanden is uitzonderlijk snel voor een nieuw financieel product. We zien dat instellingen al doordachte en concrete plannen hebben, maar nog geen passende lening hebben gevonden. De enorme vraag laat zien hoe groot de behoefte naar investeringskapitaal in de sector werkelijk is. De Cultuurfondslening voldoet hieraan en maakt direct impact.”
Acht leningen verspreid over heel Nederland
Acht instellingen maken inmiddels gebruik van de Cultuurfondslening. Museum Belvédère, Atelier NEstudio’s, Museumpark Archeon, Museum Domburg en Museum Lalique. Hortus Botanicus Amsterdam leende bijvoorbeeld 1,5 miljoen euro voor vernieuwing van de Klimatenkas. “Ondanks dat een groot gedeelte van dit unieke project al gefinancierd was, waren we nog op zoek naar aanvullend budget. De Cultuurfondslening bood gelukkig uitkomst, waardoor de Klimatenkas helemaal verduurzaamd is en nu het verhaal van klimaat en biodiversiteit vertelt”, aldus Carlien Blok, directeur van de Hortus.
Het Cultuurfonds heeft NV Bergkwartier een laagrentende lening verstrekt voor de aankoop van het pand De Drie Haringen, midden op de Brink in Deventer. Barend Jan Schrieke: “Dit Hanzepand uit 1575 wordt nu herontwikkeld tot tearoom, interieurwinkel en kantoor voor Deventer Verhaal, de organisatie achter het Speelgoedmuseum en museum De Waag. Financiering van de aankoop is vaak lastig voor Stadsherstelorganisaties. De Cultuurfondslening draagt op korte termijn bij aan een grotere maatschappelijke impact en op langere termijn aan gezondere financiële basis.”
Rialto werkt al 8 jaar aan de realisatie van Rialto Silo, een nieuw duurzaam filmtheater op Zeeburgereiland/IJburg in Amsterdam Oost. De lage rente lening met een lange looptijd van het Cultuurfonds was de redding voor het laatste deel van de verbouwing. “We zijn Het Cultuurfonds oprecht dankbaar voor deze mogelijkheid en hopen dat nog vele andere culturele instellingen hier gebruik van kunnen gaan maken.”
Uitbreiding van 10 miljoen
Na het succes van de eerste 6 miljoen, wil het Cultuurfonds de Cultuurfondslening uitbreiden met 10 miljoen om aan de enorme vraag te kunnen voldoen. Zelf legt het fonds 3 miljoen extra in en vanaf minimaal 1 miljoen euro kunnen nieuwe partners voor 5, 10 of 20 jaar investeren. Participanten krijgen bij uittreding hun inleg terug. Broers: “We hebben bewezen dat het model werkt en dat de vraag er is. Met aanvullend kapitaal van overheden, andere fondsen of private partijen kunnen we de Cultuurfondslening laten uitgroeien tot een blijvende motor van de culturele sector, die verbindt, versterkt en verrijkt.”
Geen vet op de botten
De urgentie voor het vinden van voldoende financiële middelen in de culturele sector is hoog. Broers: “Veel culturele instellingen willen groeien en hebben ideeën om te vernieuwen, maar ze lopen vast bij de financiering. De kosten stijgen, maar inkomsten uit subsidies en kaartverkoop gaan niet evenredig omhoog, ze hebben amper vet op de botten en publieke middelen staan onder druk. Daardoor blijven grote plannen liggen, terwijl stilstand geen optie is. Met de Cultuurfondslening helpt het Cultuurfonds hen uit de brand.”
Welvaart en welzijn
In haar 85-jarige bestaan blijft het Cultuurfonds telkens op zoek naar innovatie om de culturele sector zo goed mogelijk te bedienen. Broers: “Dat we nu naast giften ook leningen verstrekken laat zien dat we als Cultuurfonds blijven vernieuwen. Cultuur brengt mensen samen, zet aan tot denken en stimuleert vooruitgang. De culturele sector is onmisbaar voor een veerkrachtige samenleving en een bloeiende economie. Investeren in cultuur is dus investeren in welzijn én welvaart.”
Meer informatie
Instellingen en institutionele investeerders vinden alle details op cultuurfonds.nl/cultuurlening.
Over het Cultuurfonds
Het Cultuurfonds investeert elk jaar ruim 50 miljoen euro in cultuur en natuur. Dat geld gaat naar zo’n 4.000 projecten door heel Nederland en het Caribisch deel van ons koninkrijk. Dat doen ze met de bijdrage van de VriendenLoterij en Nederlandse Loterij en samen met donateurs, schenkers en partners.