Limburg herbergt een grote rijkdom aan religieus erfgoed. Verspreid over de provincie staan naar schatting zo’n 3.000 kruisen en kapellen, meer dan honderd Lourdesgrotten en talloze heiligenbeelden. Deze objecten worden samen aangeduid als klein-religieus erfgoed. Het behoud en de bescherming ervan ligt voor een belangrijk deel in handen van de Stichting Kruisen en Kapellen Limburg, die zich inzet voor het beheer van deze karakteristieke elementen in het landschap.
Volgens Matheu Bemelmans, voorzitter van de Stichting Kruisen en Kapellen Limburg, is dit erfgoed bijzonder in nationaal perspectief. “Het komt alleen voor in de katholieke delen van Nederland. In de protestantse gebieden mocht je dit soort religieuze uitingen niet langs de openbare weg zetten.” Binnen die katholieke regio’s neemt Limburg een uitzonderlijke positie in, met veruit de meeste kapellen en kruisen.
Lokale betrokkenheid
Het in stand houden van dit erfgoed is grotendeels afhankelijk van vrijwilligers. Volgens Bemelmans zegt dat veel over de verbondenheid van inwoners met hun leefomgeving. “Veel mensen willen zich best inzetten voor het kruis in hun straat of het kappelletje in hun dorp.” Die lokale betrokkenheid vormt een belangrijke pijler onder het behoud van het klein-religieus erfgoed.
Melleschet
Een voorbeeld van hoe die betrokkenheid er in de praktijk uitziet, was afgelopen zomer te zien in Vaals. Daar werd het wegkruis in Melleschet gerestaureerd met financiële steun van zowel de gemeente als de provincie. In Vaals worden meerdere religieuze monumenten onderhouden door zogenoemde adoptanten.
Een van hen is Ada Everts, die het dagelijkse onderhoud van het wegkruis in Melleschet op zich neemt. Hoewel zij niet oorspronkelijk uit Limburg komt, voelt zij zich sterk verbonden met deze vorm van erfgoed. Voor haar was de keuze om juist dit kruis te onderhouden vanzelfsprekend: “het wegkruis hoort bij ons huis”.
Zie hier meer over het religeuze erfgoed in Limburg: