De Hollandse pronkpoppenhuizen, serieuze verzamelobjecten van deftige vrouwen, zijn wereldberoemd. Ze worden bewonderd en vormen een belangrijke bron voor onderzoek naar het historische interieur. Ook het poppenhuis van buitenplaats Nijenburg in Heiloo is van groot kunsthistorisch belang. De inboedel bestaat uit meer dan 300 kwetsbare objecten uit de 17de-19de eeuw, waaronder poppen, textilia zoals kleertjes, meubelen, behang en miniatuurvoorwerpen van hout, glas, ivoor en porselein. De restauratie van het poppenhuis is een zeer bijzondere klus geweest voor Vereniging Hendrick de Keyser, de vereniging die meer bekend is door restauraties van historische huizen op ware grootte.
De geschiedenis van het poppenhuis van Nijenburg begint in de laatste kwart van de 17de eeuw. Adriana Christina Heidanus verzamelde toen poppengoed en miniatuur zilver. Aan het begin van de 18de eeuw kwam de verzameling in het bezit van haar nichtje Maria van Egmond van de Nijenburg. Zij lijkt vol overgave poppen, miniatuur meubelen, objecten, zilver en textilia aan de verzameling te hebben toegevoegd. Uniek is het stoffenwinkeltje waar 18de-eeuwse rolletjes stof op de plank liggen aangevuld met kaartjes die de mode uit die tijd weergeven. Uit een losse verzameling bijzondere objecten ontstond een poppenhuis, dat generaties lang gekoesterd is door de familie Van Foreest, de bewoners van Nijenburg.
Deze verzameling miniatuur objecten was in de loop der tijd wel bij elkaar gebleven maar verkeerde in een ernstige staat van verval. Het was aangetast door vocht, schimmel en ongedierte. Een restauratie van dit kwetsbare erfgoed was dringend nodig. Het poppenhuis is daarom door de Stichting Van Foreest en Van Egmond van de Nijenburgh in bruikleen gegeven aan Vereniging Hendrick de Keyser, sinds 2008 eigenaar van Nijenburg. Met steun van fondsen waaronder het SNS REAAL Fonds, het dr Hendrik Muller’s Vaderlandsch Fonds, het Stichting Bonhomme Tielens Fonds en het Fonds Vijfhonderdtien en giften van vele particulieren kon de restauratie van het poppenhuis vervolgens worden uitgevoerd. Een tiental gespecialiseerde restauratoren waren bij dit bijzondere project betrokken. Inmiddels is het poppenhuis van Maria van Egmond weer thuisgekeerd op Nijenburg.
De Historische Vereniging ‘Oud Heiloo’ organiseert dit najaar weer rondleidingen voor belangstellenden op Nijenburg waarbij ook het poppenhuis te zien is. Voor meer informatie zie www.oudheiloo.nl.
Foto’s: Otto Kalkhoven