De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed presenteert ‘Een toekomst voor kerken. Handreiking voor het aanpassen van kerkgebouwen in religieus gebruik’. Jan van de Voorde, plaatsvervangend directeur RCE, overhandigde zaterdag jl. in de H. Hart van Jezuskerk te Vinkeveen het eerste exemplaar aan vicaris Hans Pauw, vertegenwoordiger van het Aartsbisdom Utrecht.
Nederland heeft duizenden monumentale kerkgebouwen. Ruim 2600 van deze kerken zijn door de rijksoverheid als monument beschermd. De functie en het gebruik van deze kerkgebouwen vragen vaak om aanpassingen. Deze kunnen consequenties hebben voor het monument. In de handreiking vindt u antwoorden op veelgestelde vragen. Deze publicatie is tevens bedoeld als een praktische gids, bestemd voor het zo soepel mogelijk doorlopen van het formele traject van idee, naar plan en realisatie.
Maatschappelijke relevantie
Kerken vormen al eeuwenlang het hart van onze samenleving. Zij vertellen het verhaal van onze religieuze geschiedenis en geven betekenis aan de leefomgeving. Het zijn gebouwen met uitstraling, imposant door hun architectuur en beeldbepalend in het stads- en dorpsgezicht. Ook de binnenkant is dikwijls indrukwekkend door de rijke interieurs die het denken van vele generaties weerspiegelen en het resultaat zijn van honderden jaren bewaren en veranderen. De maatschappelijke belangstelling voor het religieuze erfgoed is groot. Zo speelt de kerk nog steeds een belangrijke rol in de samenleving en zijn het kerkgebouw met toren voor velen een plek van herinnering.
Gebruik en aanpassing
De dynamiek van de (religieuze) samenleving en het huidige gebruik van deze kerken leiden tot aanpassing van kerkgebouwen. Fusies van kerkgemeenschappen, gewijzigd liturgisch gebruik, nevengebruik, maar ook wensen ten aanzien van comfort, creëren de behoefte het kerkinterieur aan te passen en daarmee tevens het kerkelijk voortbestaan te garanderen. In de handreiking worden daarom vragen beantwoord als: Wat maakt een kerk monumentaal? Wat behoort tot het rijksmonument? Hoe komt de eigenaar tot een goed wijzigingsplan? De rijk geïllustreerde publicatie, met tal van inspirerende praktijkvoorbeelden en een overzicht van wet- en regelgeving, subsidies en nuttige adressen, is een aanrader voor eigenaren/beheerders, gemeenten als vergunningverlener, architecten en bouwbureaux van de bisdommen en anderen die betrokken zijn bij het aanpassen van monumentale kerkgebouwen.
Rol van de RCE
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed stimuleert de instandhouding van het erfgoed. Over het algemeen biedt de oorspronkelijke functie van een monument de beste garantie voor het behoud van monumentale waarden. Het gebouw en de interieuronderdelen zijn immers voor deze specifieke functie gerealiseerd. In de praktijk blijkt behoud van de religieuze functie in een kerkgebouw niet altijd mogelijk. Daarom verscheen in deze reeks ook een publicatie over de herbestemming van kerken: ‘Een toekomst voor kerken. Handreiking voor het herbestemmen van vrijkomende kerkgebouwen’.
De handreiking is op te vragen via info@cultureelerfgoed.nl.