Het terrein rondom de Grote Kerk in Wageningen krijgt een groene metamorfose. Struiken en bomen vervangen binnenkort de stenen bestrating. Maar voordat de schop de grond in kan, doen archeologen en een explosievendeskundige eerst grondig onderzoek. En met succes: al in de eerste graafdagen zijn de resten van twee skeletten gevonden.
Veelbelovende vondsten in de eerste dagen
Het onderzoeksteam, onder leiding van archeoloog en projectleider Bas van de Weerd van bureau BAAC, heeft direct een belangrijke ontdekking gedaan. Twee skeletten werden blootgelegd op het voormalige kerkhof van de Grote Kerk, waar tussen 1300 en 1830 mensen werden begraven. Van de Weerd legt uit dat de botten de komende weken worden onderzocht in Den Bosch. Hoewel nog onbekend is hoe oud de overledenen waren, of het mannen of vrouwen zijn, en waaraan zij stierven, kan het onderzoek veel antwoorden geven.
Hij vertelt over het zorgvuldige werk dat nodig is bij het opgraven. Samen met fysisch antropoloog Michiel Meurs verwijdert hij laagje voor laagje de klei om de eeuwenoude houten kisten zichtbaar te maken. Meurs wijst naar de borstkas in een van de kisten en legt uit dat christelijke overledenen traditioneel met het hoofd naar het westen en de voeten naar het oosten begraven werden. Dit symboliseert het kijken naar de opkomende zon, een verwijzing naar de wederopstanding.
Een druk verleden
De archeologen zijn verrast dat er al zo snel resten zijn gevonden. De skeletten lagen op het oude kerkhof van de Grote Kerk waar tussen 1300 en 1830 begraven werd. Stadsarcheoloog Charissa van Eijk legt uit dat het terrein vroeger intensief werd gebruikt. De graven lagen vaak in meerdere lagen boven elkaar en waren soms scheef of door elkaar heen. Het hergebruik van graven was niet ongebruikelijk; families begroeven hun doden vaak zelf en stuitten daarbij regelmatig op oudere resten.
In 1997 is de Markt opnieuw ingericht. Toen is er geen archeologisch onderzoek gedaan, omdat er toen andere regels golden op het gebied van archeologie. Tegenwoordig is het overal verplicht waar de bodem verstoord wordt door civiele werkzaamheden.
Onderzoek naar botten en tandsteen
De gevonden skeletten worden nu onderzocht bij BAAC in Den Bosch. Michiel Meurs hoopt op extra vondsten, zoals tanden en kiezen. Hij legt uit dat tandsteenonderzoek veel waardevolle informatie kan opleveren, zoals aanwijzingen over ziektes en eetgewoonten uit het verleden.
Oorlogsverleden
Naast de archeologische vondsten houden de onderzoekers ook rekening met het oorlogsverleden van de plek. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd er hevig gevochten in het gebied rond de Grote Kerk. Daarom kijkt een explosievendeskundige mee om te controleren op oude munitie. Om nieuwsgierige voorbijgangers op afstand te houden, zijn hekken rondom het terrein geplaatst.