Terugblik: 100 organisaties maken Nederlands erfgoed weerbaarder tijdens Actiedagen

Workshop digitaliseren Cultural Emergency Response en the Palestinian Museum. Foto: Almicheal Fraay

Van 11 tot en met 13 mei stonden de Landelijke Actiedagen Weerbaar Erfgoed in het teken van bescherming van cultureel erfgoed. Ruim honderd organisaties namen deel aan meer dan vijftig activiteiten, van workshops en lezingen tot praktijkoefeningen, waarbij zo’n drieduizend mensen betrokken waren. De Actiedag werd voor de tweede keer georganiseerd door de Nederlandse UNESCO Commissie, Blue Shield Nederland en Cultural Emergency Response, dit jaar uitgebreid van één naar drie dagen in de week van 14 mei.

De aftrap vond plaats in de KB nationale bibliotheek, met een live uitzending. Onder meer Harald Bergmann (Nederlandse UNESCO Commissie) en Youssef Louakili (directeur-generaal Cultuur en Media) benadrukten de noodzaak van deze dagen. Schrijfster Bregje Hofstede droeg een speciaal voor de gelegenheid geschreven column voor, en directeur Sanne Letschert van Cultural Emergency Response riep organisaties op tot actie in een panel met het Ted Zandvlied, Ministerie van Defensie (sectie CAI), Vera Carasso, Museumvereniging en de Susan Lammers, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Nadruk op samenwerking en coördinatie

Door heel het land vonden vervolgens bijeenkomsten plaats over uiteenlopende thema’s: maatschappelijke risico’s voor erfgoedinstellingen bij het Flipje en Streekmuseum Tiel, in samenwerking met Veiligheidsregio Gelderland-Zuid; de balans tussen publieksveiligheid en collectiebescherming in musea, bij de bijeenkomst van het Netwerk CHV Amsterdam Centrum-oost; en de impact van klimaatverandering op zowel materieel als immaterieel erfgoed in Caribisch en Europees Nederland in een webinar van de RCE en het KIEN. Ook lag deze editie de nadruk op samenwerking en coördinatie. De Gemeente Amsterdam verkende bijvoorbeeld haar coördinerende rol richting musea met een weerbaarheidstafel over 72 uur stroomuitval. Ook de gemeenten in West-Overijssel maakten tijdens een regiobijeenkomst kennis met het thema en verkenden hoe zij vanuit hun rol kunnen bijdragen aan een weerbare erfgoedsector.

Praktische hulpmiddelen

In het kader van de Actiedagen verschenen ook diverse praktische hulpmiddelen: de Schadeatlas fysieke dragers van Netwerk Digitaal Erfgoed, over het veiligstellen van digitaal erfgoed op kwetsbare dragers; de publicatie Maak alles van waarde weerbaar van de Nationale Monumentenorganisatie, met inzichten van negen experts over weerbaarheid; en de inpakinstructie Snel en veilig kunst inpakken bij noodsituaties van HIZKIA, een instructie voor alle medewerkers voor het veilig verpakken van kunstwerken bij calamiteiten.

Over De Actiedag Weerbaar Erfgoed

De Actiedag Weerbaar Erfgoed is een jaarlijks initiatief om kennis te delen en ervaren erfgoedprofessionals tot vrijwilligers te ondersteunen bij de voorbereiding op risico’s als klimaatverandering, geopolitieke spanningen en digitale dreigingen. De Actiedagen maken duidelijk dat weerbaarheid een gezamenlijke opgave is. Door kennis en ervaringen te delen, samen te oefenen en van elkaar te leren, kunnen organisaties beter voorbereid zijn op onverwachte situaties.