‘De Lekbrug bij Vianen verdient bescherming’

Bij Vianen ligt een eeuwenoude oversteek van de Lek, een overtocht van nationaal belang. Hier lagen eerst veerponten, daarna kwam er een schipbrug. In 1813 bestond het plan voor de bouw van een grote kettingbrug. Uiteindelijk kwam er in 1936 een vaste oeververbinding, een prachtige boogbrug. In het kader van het Rijkswegenplan 1927 werden toen in Nederland, en voor het groeiende autoverkeer, twaalf grote bruggen gebouwd.

De boogbrug werd ontworpen onder bezielende leiding van ingenieur Willem Harmsen, later Directeur Generaal van Rijkswaterstaat. Vanwege het ‘hier gelegen schitterende rivierenlandschap’ besloot Harmsen een plaatstalen boogbrug te ontwerpen: een noviteit. Om de schoonheid te benadrukken werden de uiteinden van de bogen smaller gemaakt waardoor het brugbeeld een verheffend effect kreeg. En om de constructies goed in zicht te hebben werden de rijstroken binnen de bogen gesitueerd.

In de jaren 80 werd door de sterke toename van het autoverkeer besloten om naast de boogbrug een nieuwe betonnen te bouwen. Tijdens de bouwfase, eind jaren 90, werd duidelijk dat de boogbrug verdere uitbreidingen voor het snelverkeer in de weg stond. Rijkswaterstaat besloot toen voor de bouw van een tweede identieke betonnen brug, samen genoemd de Jan Blankenbrug. Voorts besloot zij de boogbrug te slopen en een nieuwe derde brug voor lokaal verkeer te bouwen. Deze was in 2010, bij de laatste uitbreiding van de A2, noodzakelijk. Financiële overwegingen waren doorslaggevend. De onderhoudskosten van de boogbrug zouden over 100 jaar namelijk meer bedragen dan de bouw van een nieuwe derde brug. Het sloopbesluit van de boogbrug was genomen zonder historisch onderzoek.

Stichting Boogbrug Vianen, in 1998 opgericht, deed in 1999 in verband met de cultuurhistorische waarden van de boogbrug een verzoek tot aanwijzing van Rijksmonument en in 2010 een verzoek tot aanwijzing van Gemeentelijk Monument. Beide verzoeken werden afgewezen met als belangrijkste factoren: de onderhoudskosten, de voorgenomen sloopplannen en het niet meer functioneren van de oude boogbrug.

In tegenstelling tot de afwijzingen van de overheden worden de cultuurhistorische waarden door alle erfgoedorganisaties daarentegen wel erkend en onderschreven.

In 2005 vroeg Rijkswaterstaat een sloopvergunning aan. Stichting Boogbrug Vianen wist de sloop tegen te houden. Toen in 2010 de A2 werd uitgebreid en de geplande 15 meter brede derde brug voor lokaal verkeer nodig was, besloot Rijkswaterstaat om twee smalle strookjes op de Jan Blankenbrug voor lokaal verkeer in te richten. Maar deze snelwegbrug was hiervoor niet ontworpen. Vianen en drie belangenorganisaties hebben hierover klachten ingediend, maar Rijkswaterstaat antwoordde dat de fietspaden breed genoeg waren.

De overheid stimuleert het fietsverkeer. Hierdoor zal de drukte op de Jan Blankenbrug verder toenemen en zullen de fietspaden niet meer aan toekomstige eisen voldoen. Uit recent onderzoek blijkt dat de meeste politieke partijen de situatie op de Jan Blankenbrug als onveilig en ongewenst ervaren. Tevens erkennen zij de cultuurhistorische waarden van de boogbrug als alternatieve fietsroute.

Stichting Boogbrug Vianen vraagt nu in een brief aan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat en de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap naar nader onderzoek van de sloopplannen en openstelling van de boogbrug voor fietsverkeer.
zie: stichting-boogbrug-vianen.nl