Nederlandse Vuurtorenvereniging wil behoud Vuurtoren Maasvlakte

De vuurtoren op de Maasvlakte
De vuurtoren op de Maasvlakte Foto: Nederlandse Vuurtoren Vereniging

Op de Eerste Maasvlakte torent een markante zwart-geel geverfde vuurtoren zo’n 65 m boven het industriële havenlandschap. Deze toren werd in 1974 in werking werd gesteld – vijf schitteringen per 20 seconden – ter beveiliging van de steeds drukker wordende Nieuwe Waterweg naar de havens van Rotterdam. Toenemende scheepvaart en goederenoverslag noopten de stad om hier een nieuw havengebied te ontwikkelen.

Inmiddels is het Rotterdamse havencomplex alweer verder uitgebreid en verloor het licht op de toren haar functie. Het werd in 2008 gedoofd. De radarscanner die bovenop de lichtkoepel is geconstrueerd blijft wel dienst doen, althans totdat de nieuwe radarpost verderop de Tweede Maasvlakte operationeel wordt. Naar verwachting gebeurt dat begin komend jaar. De toren heeft dan geen begeleidende functie meer voor het scheepvaartverkeer en loopt gevaar te worden afgebroken. Door voortschrijdende navigatietechnologie is nieuwbouw van vuurtorens niet meer te verwachten.

De Nederlandse Vuurtoren Vereniging wil de Toren op de Maasvlakte behoeden voor afbraak. Zij heeft daartoe, gesteund door het Cuypersgenootschap en de Federatie Industrieel Erfgoed Nederland, een verzoek gericht aan het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen om de toren aan te wijzen als Rijksmonument.

De Toren op de Maasvlakte, een ontwerp van W. Colenbrander van Rijkswaterstaat, is een belangrijk voorbeeld van de zogeheten ‘Post 65’ architectuur. Hij representeert bij uitstek de uitbreiding van het Rotterdamse havengebied en maakt daarbij deel uit van het indertijd vastgelegde routeringssysteem voor schepen in een drietal lichtlijnen dat de splitsing markeet tussen de Nieuwe Waterweg en het Calandkanaal. De toegepaste bouwwijze was nieuw voor Nederland: betonstort met glijbekisting, in achtkantige segmenten.

De toren is de laatst-gebouwde vuurtoren in Nederland. Ook is hij de hoogste van ons land, hoger nog dan de Lange Jaap bij Den Helder. De toren kreeg de optiek van het inmiddels buiten werking gestelde Hoge Licht van Hoek van Holland. Aan de voet van de toren bevindt zich een plaquette met daarop een gedicht van Max Dendermonde.

In 2012 heeft Rijkswaterstaat de vuurtoren overtollig verklaard en bepaald dat hij verkocht mocht worden aan het Havenbedrijf Rotterdam. Er was wel de restrictie dat de optiek en aandrijftafel niet verwijderd mochten worden en eigendom zouden blijven van Rijkswaterstaat. De verkoop aan het havenbedrijf is uiteindelijk niet doorgegaan. De toren is nu eigendom van het Rijksvastgoedbedrijf. Rijkswaterstaat is nog wel eigenaar van de optiek en aandrijftafel.

Een uitgebreide cultuur-historische beschrijving van de toren is te vinden op de website van de vuurtorenvereniging:vuurtorens.org.