Onbekend landschap van Petrus Schotanus ontdekt in Georgië

Petrus Schotanus, Gezicht op een stad, olieverf op paneel, 47 x 82 cm, collectie Shalva Amiranashvili Museum voor Schone Kunsten, Tbilisi © Georgisch Nationaal Museum.

In de collectie van het Georgisch Nationaal Museum is een schilderij van de Friese schilder Petrus Schotanus ontdekt. Eerder werd het schilderij Gezicht op een stad als ‘anoniem’ omschreven, maar door onderzoek bij het RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis kon het worden toegeschreven aan Schotanus. Het gaat om een zeventiende-eeuws landschap met een aantal kerken en andere gebouwen.


Onbekend landschap


Het RKD werd vorig jaar door het Georgisch Nationaal Museum in Tbilisi benaderd, met de vraag of zij meer konden vertellen over het zeventiende-eeuwse schilderij Gezicht op een stad, dat al honderd jaar als anoniem werk in de collectie zat. In eerste instantie herkende RKD-conservator Ellis Dullaart niet direct de hand van een bepaalde kunstenaar: de compositie is vrij ongewoon, met een vrijwel lege voorgrond en een ingewikkeld bouwwerk bovenop een heuvel aan de horizon.


Kunsthistorisch onderzoek


Gelukkig boden de restanten van de signatuur op het schilderij een aanknopingspunt. Onderaan in de voorgrond staat namelijk P Scho. Door in de database RKDartists te zoeken op het naamdeel ‘Scho’, in combinatie met de kwalificatie ‘schilder’ en een werkzame periode in het midden van de zeventiende eeuw, vond de conservator al snel de naam van Petrus Schotanus, de enige kunstenaar wiens naam past bij de signatuur op het schilderij.


Dullaart vond in de beelddocumentatie van het RKD een ander landschapsschilderij van Schotanus met een volledige signatuur én een zeer vergelijkbare compositie met complexe architectuur in een vrijwel leeg landschap. Ook de manier van schilderen leek goed overeen te komen met het Georgische schilderij. Nader onderzoek wees ten slotte nog uit dat de staande figuren in de voorgrond van het schilderij sterk lijken op de figuren in een kerkinterieur van Schotanus in het Utrechtse Museum Catharijneconvent.


Deze overeenkomsten zijn voldoende overtuigend om het Georgische schilderij toe te schrijven aan Schotanus. Als het tweede landschap dat nu van zijn hand bekend is, is dit een belangrijke toevoeging aan Schotanus’ oeuvre en het is des te interessanter vanwege de ovale vorm die hij niet vaak gebruikte.