Beeld: Code Diversiteit & Inclusie

Handleiding voor diversiteit in de cultuursector, de comeback van het etiquetteboekje?

Afgelopen week verscheen de handreiking ‘De waarden voor een nieuwe taal’, opgesteld in opdracht van Code Diversiteit & Inclusie. Deze gedragscode is een initiatief van de gezamenlijke brancheverenigingen in de cultuursector die de oude code hebben vernieuwd door meer verschillende vormen van diversiteit op te nemen en inclusie toe te voegen.  De nieuwe code is gemaakt voor de hele culturele sector en heeft als doel om door middel van taalgebruik de cultuursector inclusiever, veiliger en toegankelijker te maken. De code wordt mogelijk gemaakt door het Ministerie van OCW en uitgevoerd door LKCA. (LKCA staat voor Landelijk Kenniscentrum Cultuureducatie en Amateurkunst en wordt financieel gesteund door het Ministerie van OCW).

De vernieuwde handreiking past bij de recente diversiteits- en inclusiebewegingen in de samenleving, zoals #metoo, Pride, Kick Out Zwarte Piet en Decolonize the Museum. “Deze bewegingen dwingen de kunst- en cultuursector zichzelf opnieuw uit te vinden,” schrijven de makers. “Maar tegelijk biedt deze tijd de sector ook een kans om koploper te worden op het gebied van veiligheid, inclusie en toegankelijkheid.” De makers zien cultuur als ideale sector om hier een voortrekkersrol in te spelen. “Cultuur verbindt en verrijkt. Daarom is het van belang dat de cultuursector de brede diversiteit in de samenleving representeert.”

Modern etiquetteboekje

De redactie van de Erfgoedstem nam alvast een kijkje in het document. De handreiking leest als een ‘modern etiquetteboekje’. Met een hoop Engelse woorden als ‘othering’, ‘pink washing’ en ‘tone policing’ wordt ons duidelijk gemaakt hoe wij met ons taalgebruik mensen uitsluiten en wat wij daar aan kunnen doen. Er worden talloze voorbeelden gegeven hoe we dingen op een andere manier kunnen zeggen:

Zo zeg je ‘rolstoelgebruiker’ in plaats van ‘rolstoelrijder’ en is een persoon niet ‘niet-wit’, maar ‘van kleur’. Persoonlijk voornaamwoorden als zij/haar en hij/hem kunnen we voortaan beter vervangen door hen/hun en dien/diens. En wanneer je je organisatie of project diverser wilt maken zeg je niet ‘We hebben eigenlijk nog wel een homo nodig’, maar ‘Het zou wellicht goed zijn een queer narratief aan onze verhalen toe te voegen.’

De handleiding sluit af met een laatste tip: ‘stap uit je elitaire bubbel’. Als reden voor het elitaire-gehalte van de cultuursector wordt onder andere het gebruik van Engelse woorden genoemd. De vraag is of deze ‘nieuwe taal’, die doorspekt is met anglicisme (zie bijv. van kleur > of color) het makkelijker maakt om onze bubbel te verlaten.